چگونه یك مقاله علمی بنویسیم؟
قسمت دوم
آیین نگارش
چنانكه بیان شد، محقق باید ابعاد سهگانه محتوایی، ساختاری و نگارشی مقاله را مورد توجه قرار دهد. آنچه تاكنون بیان شد، خلاصهای از اصول محتوایی و ساختاری یك مقاله علمی بود. اكنون به بررسی اصول كلی آیین نگارش كه رعایت آن در تحریر مقاله علمی ضروری به نظر میرسد، میپردازیم.
الف) متن علمی تا حدّ ممكن باید مختصر و مفید باشد. به همین جهت لازم است از آوردن نقل قولهای غیرضروری و حجمافزا، تفننهای شاعرانه و ذوقی، بیانهای عاطفی و احساسی و گزافهنویسی اجتناب شود.
ب) از آوردن عبارتهای مبهم، مغلق و پیچیده و واژههای نامأنوس باید احتراز گردد.
ج) باید از ذكر بندهای طولانی و جملههای بلند خودداری شود.
د) مطالب باید ساده، روان، جذاب و به گونهای صریح و روشن بیان گردد.
ر) در نقل مطالب، ضروری است امانتداری را با ذكر مشخصات دقیق منبع رعایت نمود. هر چند در این باب نباید به دام افراط و تفریط كه حمل بر فضل فروشی یا سهلانگاری است، افتاد.
ش) هر بخش از نوشته كه شامل یك اندیشه و مطلب خاصی است، باید در یك بند (پاراگراف) آورده شود.
ص) باید از به كاربردن كلمات مترادف به جهت افزایش حجم اجتناب شود.
ط) باید از به كاربردن افراطی حروف اضافه و حروف ربط در متن پرهیز گردد.
ع) باید از به كاربردن تعبیرهای نامناسب و عامیانه و استعمال الفاظ ناروا، ركیك و غیراخلاقی احتراز شود.
تایپ مقاله
امروزه تقریبا اكثر مجلات علمی، مقالات خود را به صورت تایپ شده میپذیرند، بدینروی و برای تكمیل شدن بحث، برای آشنایی مؤلفان محترم، برخی از اصول تایپ، بیان میگردد.
الف) عنوان مقاله در وسط سطر و با فاصله چهار سانتیمتر از بالا با قلم یاقوت، شماره شانزده تایپ میگردد.
ب) نام مؤلف در زیر عنوان و در وسط سطر و با فاصله 5/1 سانتیمتر، با قلم ترافیك، شماره ده تایپ میشود.
ج) رتبه علمی و محل خدمت مؤلف یا مؤلفان با علامت ستاره () یا شماره در پاورقی همان صفحه و با قلم لوتوس نازك شماره دوازده كه متناسب با قلم پاورقی است، تایپ میگردد.
د) عناوین فرعی مقاله با شمارههای تفكیككننده مانند: 1.، 2.، 3.، و…، با قلم لوتوس سیاه، شماره چهارده تایپ میگردد.
ر) عناوین فرعیتر با شمارههای تفكیككننده 1.1، 2.1 و… با قلم لوتوس سیاه، شماره سیزده تایپ میگردد.
س) متن مقاله با قلم لوتوس نازك، شماره چهارده تایپ شده و ابتدای هر پاراگراف یا بند با كمی تورفتگی (اشپون) با فاصله 5/0 سانتیمتر آغاز میگردد.
ص) فاصله بین سطرهای متن 5/1 سانتی متر و فاصله آنها از عنوانهای فرعی دو سانتیمتر است.
ط) فاصله حاشیه صفحهها از هر طرف دو سانتی متر و از بالا و پایین نیز دو سانتیمتر است و فاصله آخرین سطر با پاورقی یك سانتیمتر است.
ع) نقل قولهای مستقیم در داخل گیومه با قلم لوتوس نازك، شماره دوازده تایپ میگردد.
ف) شماره صفحات در گوشه سمت چپ و بالای صفحه تایپ میگردد.
ق) مقاله فقط بر یك طرف صفحه تایپ میشود.
ك) باید در تایپ مقاله از به كاربردن قلمهای متنوع و متفاوت اجتناب شود.
ل) قلم انگلیسی لازم برای تایپ پاورقی، Times Medium با شماره هشت است و همین قلم برای انگلیسی در متن و منابع با شماره ده استفاده میشود.
ویرایش متن
ویرایش متن بر عهده ویراستار است كه باید طبق قوانین مربوط به نشر و ضوابط علمی صورت دهد. هرچند ویرایش، وظیفه محقق نیست، برای آشنایی محققان، به توضیحی اجمالی در این رابطه میپردازیم:
هر اثر تحقیقی دو نوع ویرایش میشود: ویرایش فنی و ویرایش محتوایی.
ویرایش فنی
در ویرایش فنی مسائلی از قبیل به دست دادن ضبط لاتینی نامها یا معادل فرنگی اصطلاحات فنی، تعیین محل تصاویر، اشكال و جدولها، مراعات شیوه مناسب برای معرفی مشخصات كتابشناسی، تهیه فهرست مندرجات، فهرست تفصیلی، واژهنامه، فهرست دیگر، تنظیم صفحه عنوان و صفحه حقوق، اعراب گذاریهای لازم، تبدیل مقیاسها و سنوات، توضیح لازم برای برخی از اصطلاحات، معرفی اجمالی بعضی از اعلام در صورت نیاز انجام میشود.
ویرایش محتوایی
هر نوع كاستی و نادرستی نحوی و زبانی در این ویرایش اصلاح میشود. اگر اثر تحقیقی، متن تصحیح شده باشد، به بدخوانیهای مصحح توجه و با مراجعه به منابع – در صورت همكاری مصحح و در اختیار قرار دادن منابع – از درستی و اعتبار توضیحات و تعلیقات وی اطمینان حاصل میشود. در مورد آثار ترجمه شده مطابقت تمام و كمال ترجمه با متن اصلی لازم است (دهنوی، 1377، ص 100).
پیوستها
اگر مقاله علمی دارای مطالبی باشد كه در گزارش پژوهش علمی ضروری نیست، مؤلف آن را در پیوستها، ضمیمه مقاله مینماید. بهطور كلی آنچه پرسشنامه را در درك، ارزشیابی و تكرار پژوهش یاری میكند، مانند نسخه كاملی از آزمونها یا پرسش نامههای چاپ نشده و شاخصهای آماری آنها و…، میتواند در پیوست آورده شود.
در این بخش، برخی از پیوستهای مربوط به این مقاله آورده شده است:
1.8. فرم ارزیابی مقاله مربوط به تحقیقات میدانی (شماره 1). 2.8.فرم ارزیابی مقاله مربوط به تحقیقات كتابخانهای (شماره 2). 3.8. فرم ارزیابی مقاله مربوط به ترجمه (شماره 3). 4.8. نشانههای ویراستاری.
2. محققان برای آشنایی با ملاكهای محتوایی و ساختاری، به فرم های ارزیابی مقالات مراجعه فرمایند.
3. Theory
4. Explanation .
5. Research.
6 .Methodology.
7 .Abstract.
8 .Key Words.
9.Scientific Method.
10.Introduction.
11.Method.
12. Subjects.
13.Instruments .
14.Research Design.
15 . Procedure
16.Data Analysis.
17 . results.
18.Discussion.
19.Interpretation .
20.Conclusion.
21.Referrals.
22. Citation.
24. راه تشخیص آن در كتاب فهرست مستند «اسامی مشاهیر و مؤلفان» اثر كتابخانه ملی آمده است.
25. Edition.
چهارچوب مقاله و قواعد مقاله نویسی
تحقیق و پژوهش از اهمیت ویژهای برخوردار است و به جرات میتوان گفت كه همه پبشرفتهای علمی صنعتی پژوهشی تكنولوژی و جامعهشناسی بر پایه تحقیق و پژوهش استوار است. اصلیترین و مهمترین شیوه ارائه نتایج یك مطالعه و تحقیق، تهیه مقاله پژوهشی است و محققی در صحنه تولید وانتشار علمی موفق است كه بتواند نتایج پژوهش خود را در مجلات معتبر پژوهشی به چاپ برساند. از آنجا كه نوشتن صحیح و مناسب یك مقاله یك ركن اساسی برای چاپ مقالات علمی میباشد، در اینجا سعی شده است كه به بررسی روش های صحیح نگارش مقالات پژوهشی پرداخته شود. بهطور كلی هر مقاله پژوهشی شامل اجزای اصلی زیر است:
- عنوان
- نام نویسنده یا نویسندگان
- اطلاعات تماس
- چكیده
- واژگان كلیدی
- مقدمه
- مبانی نظری تحقیق
- روش تحقیق
- یافتههای تحقیق
- بحث و نتیجه گیری
- فهرست منابع
عنوان مقاله علمی
1) اولین بخش یك مقاله عنوان است كه باید اشتراكاتی با موضوع اصلی تحقیق داشته باشد و به شكلی جذاب جملهبندی شده باشد. نكات زیر در انتخاب عنوان مقاله قابل توجه هستند: 2) عنوان مقاله حتیالامكان باید دقیق و رسا بوده و از به كار بردن اصطلاحات نا آشنا یا اختصاری خودداری شود. 3) عنوان مقاله حتیالامكان باید جمله خاصی باشد كه نكات اصلی و عمده موضوع را در بر داشته باشد. 4) به طور معمول (نه همیشه) و در نامگذاری اكثر تحقیقها این نكات در نظر گرفته میشود: چه چیزی را میخواهیم بررسی كنیم، در چه جامعهای، در كجا و در چه زمانی. مثلا عنوان یك مقاله میتواند این باشد: بررسی رابطه سطح سواد مادران و تغذیه كودكان در شهر تهران سال 1386 5) عنوان باید «فاقد پیش داوری» باشد. به عنوان مثال، انتخاب این عنوان برای یك مقاله، مناسب به نظر نمیرسد: بررسی علل بیعلاقگی رانندگان نسبت به بستن كمربند ایمنی! 6) اگر كلماتی در توصیف ویژگی مطالعه شما نقش كلیدی دارند حتما در عنوان خود آن را بگنجانید. مثل مطالعه آیندهنگر مطالعه دوسویه كور یا مطالعه تصادفی شده 7) هیچگاه نباید در عنوان مقاله نتیجه پژوهش را به صورت ثابت شده ذكر نمود.
نویسندگان و آدرس ها
اسامی نویسندگان و همكارانی كه در مطالعه شركت داشتهاند باید بطور كامل ذكر شود. همچنین نویسنده اصلی كه مسئول ارتباط با خوانندگان است باید مشخص شده و آدرس كامل و ایمیل وی در اختیار خوانندگان قرار گیرد.
چكیده تحقیق
چكیده پس از عنوان بیشتر از سایر بخشهای یك مقاله خوانده میشود و در چكیده قسمتهای مختلف مقاله شامل مقدمه، اهداف، روشها و نتایج تحقیقق بصورت خلاصه ذكر میشود. متن بسیاری از مقاله ها به طور كامل در دسترس ما نیست و گاهی فرصت برای خواندن تمام مقاله نداریم و از این رو چكیده مقاله اهمیت زیادی دارد. در اكثر مجلات تعداد كلمات چكیده 150 تا 250 كلمه محدود است.
واژگان كلیدی
چند واژه كلیدی كه از اهمیت زیادی در مطالعه برخوردارند، در این قسمت ذكر میشود. ضمن این كه با ذكر واژههای كلیدی در سایتهای علمی می توان به دنبال مقاله نیز گشت. به طور معمول تعداد این واژه ها حدود 6-5 كلمه در نظر گرفته میشود.
مقدمه
مقدمه یك مقاله پژوهشی ضمن بیان مسئله و تشریح موضوع به آن مسئله پاسخ میدهد كه ارزش مطالعه حاضر برای انجام آن چه بوده است. در حقیقت با مطالعه مقدمه یك مقاله پژوهشی، خواننده با مسئله تحقیق آشنا شده و ضرورت انجام پژوهش را درك میكند. متن مقدمه باید روان باشد و حتیالامكان به صورت خلاصه و حداكثر در 2 صفحه تایپ شود.
روش تحقیق
در این قسمت از مقاله چگونگی و روش انجام پژوهش توضیح داده میشود. همچنین نمونههای مورد بررسی، چگونگی نمونهگیری، جامعه هدف، مراحل اجرائی پژوهش و نحوه تجزیه و تحلیل دادهها ذكر میشود. در این قسمت در مورد تغییر بیشتر بحث شده و روش اندازهگیری و میزان دقت و چگونگی كنترل آنها بیان میشود.
یافته های تحقیق
در این قسمت نتایج بدست آمده از پژوهش ذكر میشود. نتایجی كلیدی مطالعه باید با كلمات روان و دقیق و بدون بزرگنمایی ذكر شود. از روشهای مختلفی برای ارائه نتایج استفاده میشود. استفاده از اعداد، جداول و نمودارها كمك ارزندهای به ارائه مطلب بطور سادهتر مینماید اما لازم است دادههای جداول و نمودارها به طور كامل تشریح شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. در مواردی كه از روشها و آزمونهای آماری برای بررسی نتایج و تحلیل دادهها استفاده شده باشد، باید نوع آن نیز ذكر شود.
بحث و نتیجه گیری
در این قسمت به تفسیر نتایج ارائه شده میپردازیم. همچنین میتوان به مقایسه نتایج به دست آمده از مطالعه حاضر با نتایج سایر مطالعهها پرداخت و با توجه به مجموعه شواهد نتیجهگیری نمود. در صورت لزوم می توان پیشنهادهایی برای انجام مطالعات بهتر و كاملتر در آینده ارائه داد.
فهرست منابع در مقاله علمی
در پایان لازم است كلیه منابعی كه در تحقیق مورد استفاده قرار گرفتهاند، به شیوهای مطلوب ذكر شوند. شیوه نگارش منابع در نشریات مختلف متفاوت است و بهتر است از راهنمایی این نشریات و شرایط نگارش مقالات كمك بگیریم.
چند نكته اساسی در ارسال مقالات به نشریات علمی
به یاد داشته باشید كه قبل از ارسال چكیده مقاله خود به یك مجله، ابتدا فرم نحوه نگارش مقاله را از آن مجله دریافت نموده و چكیده خود را در قالب آن فرم تهیه و تایپ نمایید (به عنوان مثال تعداد كلمات، فونت، تعداد خطوط، فاصله خطوط از كنارههای صفحه و…)
دلایل عدم پذیرش چكیده یك مقاله در نشریات علمی
1) ابهام در موضوع مقاله و وجود تعداد زیاد مقالات مشابه پیشین 2) عدم تبیین زمینه اصلی تحقیق 3) نمونهگیری نامناسب 4) عدم رعایت اصول مقاله نویسی مورد نظر نشریه 5) عدم ذكر صحیح ارقام آماری 6) فقدان بحث و پرداختن به نتایج 7) چكیدههای خیلی كوتاه و خیلی زیاد 8) بیدقتی در تهیه متن (غلط تایپی ، اشتباهات متن) 9) عدم ارتباط موضوع مقاله با رویكرد نشریه.
چگونه یك مقاله علمی را خواندنی تر بنویسیم؟
مارتین گرگوری بیش از یك دهه پیش در مجله «نیچر» نوشت: «دو نوع نوشتار علمی وجود دارد. یك نوع برای جلب خواننده و نوع دیگر فقط برای اینكه مورد ارجاع قرار گیرد و این نوع دوم مانند یك بیماری عفونی به سرعت در حال گسترش است.»
به نظر میرسد در این مقطع زمانی نیز تغییرات بسیار محدودی ایجاد شده است. هنوز هم حجم زیادی از مقالات علمی منتشره فقط توسط دانشمندان و محققانی كه به موضوع مقاله علاقهمند هستند، مورد مطالعه قرار میگیرد و افرادی كه به مطالعه گذرای مقالات علمی میپردازند، بیشتر به صفحات علمی روزنامهها و مجلات علمی عام مراجعه میكنند.
با وجود مقالات فراوانی كه در مورد نحوه نگارش صحیح و قابل فهم برای جلب توجه خوانندهها وجود دارد، دانشمندان نباید از فقدان راهنماهای مناسب برای نحوه نگارش مقالات گلایه داشته باشند. بسیاری از ژورنالیستها و نویسندگان حرفهای این دو كتاب استاندارد در مورد نحوه نگارش مقاله خوب و علمی را مورد توجه قرار میدهند: اجزای سبكهای نگارشی (استانك، وایت 1959) و درباره خوب نوشتن (زینسر 1976) حال آنكه این كتابها و كتابهای مشابهشان برای بسیاری از دانشمندان ناشناختهاند. با وجود اینكه این كتابها نحوه نگارش صریح مقالات علمی را به طور دقیق بیان نمیكنند ولی از جهت بیان نحوه صحیح سازماندهی مطالب و نگارش مقالات شیوا و حاوی اطلاعات مفید، بسیار با ارزشند. مهمتر اینكه این قبیل كتابها حامل یك پیام مهم هستند كه نویسندگان باید مطالب را برای خوانندگان بنویسند نه برای خودشان.
البته هنوز هم بسیاری از مقالات علمی و پزشكی، حاوی مطالب طولانی و مبهمی هستند كه بیشتر خوانندگان و حتی آنهایی را كه آگاهی مناسبی به موضوع دارند نیز گمراه میكنند.
مسلماً محدودیتهایی در شكل و ساختار مقالات علمی وجود دارد. در یك مقاله علمی علاوه بر در نظر گرفتن نكاتی كه مورد نظر مجلات علمی مختلف است باید مقدمه، مواد و روشها، نتایج و بحث در مورد نتایج در ارتباط با تئوری اولیه آورده شود. ماهیت مقالات علمی بیان نتایج و بحث بدون خطا (bias)، محدودیتهایی را در نحوه نگارش مقاله ایجاد میكند: بیان نتایج در جملات با فعل مجهول (passive) به آن شكل غیر شخصی میدهد و لزوم به كار بردن مراجع مختلف نیز مانع میشود كه متن مقاله به خوبی دنبال شود. با این وجود، این قوانین به قدری انعطافپذیر هستند كه بتوان مقالهای نوشت كه حاوی مطالب مفید و جالب توجه باشد
10 فرمان برای نگارش علمی و جذاب
1- یك تفكر قدیمی در معماری وجود دارد كه میگوید شكل اشیا از عملكردشان پیروی میكند. این تفكر در نگارش هم وجود دارد. بسیاری از دانشمندان عقیده دارند هیچ چیزی مهمتر از نتایج مقالاتشان نیست. اما واقعیت این است كه اولین عملكرد مقاله انتقال پیام به خواننده و متقاعد كردن وی به ارزشمند بودن تحقیق انجام شده است بنابراین بهتر است قبل از شروع به نوشتن، در مورد پیام موضوع تأمل شود. حتی بهتر است پیش از نوشتن عنوان مقاله، راجع به نتایج مقاله نیز اندیشیده شود. دانشمندان امروزی كمتر به بیان نتایج خام میپردازند و هدفشان تفسیر و بحث بهتر نتایج است (Horton,1995).
یك نویسنده ممكن است موضوعی را در ذهن خود روشن و واضح تصور كند و نیازی به توصیف و تفسیر حس نكند در صورتی كه خواننده ممكن است اصلاً چنین تفكری نداشته باشد. تمام تردیدها توسط خوانندگان مختلف از این تفكر نویسنده ناشی میشود كه مطلبی كه در اثر بحث و گفتگوی زیاد برای وی مسجل و بدیهی شده است برای خواننده نیز واضح و روشن است. گاهی اوقات، نتایجی كه مربوط به موضوع اصلی نیستند هر قدر هم كه جالب باشند، بهتر است حذف شوند و اگر این نتایج حذف شده مفید و اساسی باشند بهتر است در یك مقاله دیگر مطرح شوند.
یك نوشتار باید یك پرسش اصلی را پاسخ دهد و بیتوجهی به این موضوع از دلایل شایع بیمیلی خوانندگان نسبت به مطالب است .(Lambert et al 2003) این پرسش باید مشخص، جدید، مورد علاقه و استقبال جامعه علمی باشد (Perneger & Hudelson, 2004).
خوانندگان مجلات فوق تخصصی به توضیحات اضافه و طولانی درباره موضوع مورد بحث علاقهای ندارند، در حالی كه در مجلات عمومی، برای ایجاد پس زمینه علمی مناسب برای خوانندگان نیاز به توضیحات تكمیلی احساس میشود. به طور كلی دانشمندان باید خود را جای خوانندگان گذاشته و عمق و جزئیات لازم مطلب را از دیدگاه خوانندگان بررسی كنند.
2- مورد دیگر استفاده از شیوایی و فن بیان مناسب در حین پیروی از اسلوب مقالهنویسی است. David Reese چنین عنوان میكند كه در یك مقاله پزشكی، علمی یا هر نوع دیگر، نویسنده باید با استفاده از لغات متداول سعی كند كه خواننده را نسبت مطلب نوشتهشده متقاعد سازد. در عین حال، علیرغم تلاش برای فصاحت مطالب، هرگز مشاهدات و حقایق ارایه شده در مقالات نباید تحت تأثیر فن خطابه قرار گیرند. به عنوان مثال در یك مقاله ضرورتی برای استفاده از صفات و قیدهای پیچیده وجود ندارد و در صورتی كه بیان نتایج و بحث منطقی و روان باشند، خواننده نیازی به لغات نامفهوم و غیر ضروری جهت درك بهتر مطلب احساس نمیكند.
كلمات غیر ضروری بهتر است حذف شود. یك نگارش پرتوان، معمولاً مختصر و فشرده است. این موضوع در مورد نوشتههای عمومی نیز مصداق دارد. هر قدر در یك نوشته تركیبات طولانی و پیچیده و توضیحات اضافی در پرانتز بیشتر باشد، خوانندگان و حتی علاقهمندان به موضوع را از ادامه مطالعه باز میدارد. بهترین و مطمئنترین كار برای جلب توجه خوانندهها بیان مطالب به صورت صریح، قطعی و مشخص است.
3- خوانندگان انتظار دارند هر نوع اطلاعات خاص موجود در یك مقاله را در محل مخصوص آن پیدا كنند. در صورتی كه جابجاییهای زیادی در محلهای ارایه اطلاعات ایجاد شود، مثلاً برخی نتایج بدون آنكه در قسمت یافتههای مقاله ذكر شده باشند در بحث مورد ارزیابی و تفسیر قرار گیرند، خواننده را سردرگم میكنند. مطالبی كه قرار نیست در قسمت بحث مطرح شود بهتر است از قسمت نتایج حذف شود.
4- عنوان مهمترین عبارت یك مقاله است. اگر خوانندهای اهمیت نوشتهای را از عنوان آن برداشت نكند به خواندن آن ادامه نمیدهد. عنوانهای طولانی حامل اطلاعات بیشتری هستند ولی توجه كمتری جلب میكنند، بهخصوص در افرادی كه با نگاه سریع و گذرا از روی عناوین موجود در فهرست مجلات، مقاله مورد نظرشان را انتخاب میكنند. عنوانهای كوتاه جذابتر هستند ولی ممكن است مفهوم كامل را نرسانند. عناوینی كه از لغات ایهامدار استفاده میكنند، جذابیت بیشتری برای خوانندگان دارند، ولی نباید به تبیین محتوای اطلاعاتی مطلب بپردازند. در نهایت در هنگام انتخاب عنوان مناسب، باز هم بهتر است نویسنده خود را در جایگاه خواننده قرار دهد.
5- خلاصه مقاله نیز دارای اهمیتی تقریباً مساوی با عنوان است، گاهی تنها بر اساس خلاصه مقاله یك خواننده تصمیم میگیرد مقاله را بخواند یا آن را كنار بگذارد. هر قدر هم یك مطلب حاوی اطلاعات قیمتی و مهم باشد، در صورتی كه در خلاصه مطرح نشده باشد، خواننده علاقهای به ادامه دادن مطالعه پیدا نمیكند. خلاصه مقاله به دو شكل نوشته میشود؛ نوع آزاد كه شامل یك پاراگراف است و بیشتر در مقالات مولكولی و بیولوژی سلولی استفاده میشود و نوع ساختاری كه هر چهار قسمت مقاله در آن رعایت میشود و بیشتر در مقالات كلینیكال استفاده میشود. در مورد اینكه بهتر است خلاصه پیش از نوشتن مقاله تهیه شود یا پس از اتمام آن، بهتر است كه هر دو روش یكبار مورد ارزیابی و آزمایش قرارگیرد و سپس روش مناسبتر را انتخاب كنیم.
6- بین بررسی متون و مقدمه مقاله اختلاف زیادی وجود دارد، مقدمه نباید تا جایی كه امكان دارد به مرور متون بپردازد هدف اصلی آن طراحی یك نقشه است كه نویسنده ابتدا به طور عام لزوم بررسی موضوع را عنوان میكند و سپس با نشان دادن روشها به یك سؤال اصلی كه همان هدف مقاله است، میرسد. یك تاریخچه كوتاه كه اهمیت مطالعه را عنوان میكند و اطلاعات قبلی موجود در این زمینه را بیان كرده و نقایص موجود را نمایان میسازد، عموماً در مقدمه آورده میشود.
7- قسمت مواد و روشها در مقاله باید به طور تخصصی و با جزئیات كامل مطرح شود. به نحوی كه محققان دیگر نیز بتوانند آن را انجام دهند. یك اشتباه شایع در این قسمت، بیان نشدن برخی جزئیات ضروری است كه خواننده را از درك صحیح روش انجام مطالعه باز میدارد، بنابراین قرار دادن خود به جای خواننده در این قسمت نیز بسیار مفید خواهد بود. شركتهایی كه محصولات آنها مورد استفاده قرار گرفته به طور خلاصه باید لیست شوند.
8- نتایج باید با یك نظم و توالی منظم ارایه شوند، بیان نتایج باید از توالی منطقی پیروی كند و نه از ترتیب زمانی. در غیر این صورت درك آنها مانند چیدن قطعات پازل در كنار هم است كه میتواند بسیار گیجكننده باشد. از ارایه نتایج غیر ضروری كه تأثیر چندانی در بحث ندارند باید پرهیز شود تا خواننده سردرگم نشود و پیام اصلی نیز كمرنگتر نشود. هدف از نوشتن یك مقاله تحقیقاتی، ارایه یك فرضیه و بحث و تفصیل و تفسیر در مورد آن است. بنابراین بحث یك مقاله باید كاملاً روان و مرتبط با نتایج و با تفسیرهای كامل و ذكر منابع مختلف باشد. تفكرات و اندیشههای تحقیقاتی باید با دلایل مستدل و مستند حمایت شوند و به طور كاملاً واضح و روشن مورد ارزیابی قرار گیرند تا خواننده بتواند با آن ارتباط برقرار كند.
9- در نهایت، افزایش تعداد مقالات تحقیقاتی و مقالات مروری نشاندهنده افزایش فشار بر محققان است تا در زمینههای مورد علاقه خود همگام با مقالات روز باشند. اگرچه روزانه بر تعداد الگوها و راهنماها برای نوشتن یك مقاله گویا و قابل درك افزوده میشود، دانشمندان از میان حجم زیادی از مقالات از همین الگوها جهت انتخاب مقاله مورد نظرشان استفاده میكنند. دانشمندان كماكان مقالات را، در صورتی كه به عنوان آنها علاقهمند باشند یا پرسش و پاسخهای مهمی را در برداشته باشند، مطالعه میكنند و هر قدر یك مطلب بهتر و منطقیتر نوشته شود خوانندگان بیشتری را جذب میكند و بیشتر مورد ارجاع سایر مقالات واقع میشود.
10- و بالاخره این كه در نظر گرفتن دو نكته هنگام مقالهنویسی بسیار مهم است: پیام اصلی و خواننده مقاله، چرا كه تمام هدف نویسنده متقاعد كردن خواننده به ارزش و اهمیت تحقیق انجام شده است و اگر او به خوانندهها بیتوجهی كند، خوانندهها نیز به نوشتههای او بیتوجهی میكنند.
منبع: ایران کنفرانس
